Commandant Konijn

De kogel van een MI6 maakt geen grote gaten: 5.56 millimeter in doorsnee, minder dan een pink, maar eenmaal binnen in je lijf verandert hij in een dodelijk klein monster dat door je ingewanden ploegt.

Alles went, ook oorlog. Van alles kan verslavend worden, ook oorlog. Auteur en journalist Michel Maas maakte verschillende mee, en schreef daarover.

Maas zit vooral op de Balkan, maar volgt oorlog, potentiële oorlog, ook naar Thailand. Het dagelijks leven is de juiste bron vinden om op de juiste plek te komen: in het belegerde dorp, naast het mijnenveld, bij de begrafenis van een kind. De journalisten en fotografen worden ook voor van alles uitgenodigd door de lokale bevolking; als zij er zijn geweest, als er over geschreven wordt, dan zal iets veranderen. Als de wereld het nu maar weet, ziet, hoort, dan moet de oorlog snel voorbij zijn.

Wij weten wel beter. Maas schrijft het allemaal op, gebruikt dit ook als een excuus om achter te blijven, niet terug te hoeven naar vrouw en kinderen. Welk verschil het heeft gemaakt? Op het moment suprême  beneemt de NAVO hem zijn high en doel. Hoe te functioneren zonder oorlog?

Dit is een boek voor de (toekomstige) journalist, maar zeker ook voor ieder die meer moet leren over de Balkanoorlog(en) en hoe ongeluk in kolommen wordt verpakt.

Commandant Konijn, Michel Maas, De Bezige Bij 2017

Het huis achter de wilgen

‘Hoor je dat geluid, hoe het aanzwelt? Een beetje dreigend, en toch voelt het vertrouwd.’

De flaptekst en samenvatting op de achterkant verschilden zo met elkaar dat ik bijna dacht dat één van de twee op het verkeerde boek terecht waren gekomen. Zo zie je maar weer hoe belangrijk een begeleidende tekst kan zijn.

Beiden hadden meer of minder gelijk, dat wel. Een beetje vals spelen van Mariëtte Haverman, er worden twee verhalen uit twee verschillende tijdperken gevolgd. Virginia Wyndham is de buitenstaander in het Drentse riet in de jaren twintig. Marijn Onderland is in 2015 ook de buitenstaander, die Virginia en haar verhaal ontdekt, en het misschien wel als onderdeel van het business plan voor een vakantiepark kan gebruiken.

Nederland zag er nooit eerder zo mistroostig, geheimzinnig, feeëriek en dromerig uit. Geen wonder dat de mensen in contact komen met het gebied veranderen, hun ijkpunt verliezen. Dit boek is geen aanklacht, het is een verzameling geheugensteuntjes over relaties, geliefden, kapitalisme, milieu, werk. Geen slechteriken of levenslessen, maar het riet.

Het huis achter de wilgen, Mariëtte Haverman, Cossee 2015

King Arthur: Legend of the Sword

126 min.

Voor een Guy Ritchie film vond ik het nogal mild, voor een Koning Arthur-vertelling vond ik het nogal ..Indiana Jones-achtig?

king arthur poster

Weinig gewaden en oud(klinkend) Engels in deze versie, het is meer lammy coats en een hoeveelheid aan “mate”. Geen zorgen, aan het verhaal is weinig veranderd, alleen heeft Arthur er deze keer wel érg weinig zin in.

Gelukkig zijn er gigantische olifanten, magie, bijdehante bad guys en een boel (trippy) actiescènes om Arthur van gedachten te veranderen. Mate.

Als je een avonturenfilm zonder enige coherentie nodig hebt, is King Arthur: Legend of the Sword een heel redelijk aanbod. Neem wel verlichting mee: de film bestaat alleen uit tinten grijs, groen en donkerblauw.

King Arthur: Legend of the Sword, Warners Brothers 2017

Het Kremlin

Het Kremlin is een van de beroemdste bouwwerken in de wereld.

Een geschiedenisboek voor de toegewijde geschiedenislezer. Wat een hoeveelheid informatie, en terwijl ik alleen maar een beetje meer wilde weten over die vreemde Russen en hun geschiedenis.

Merridale gaat eeuwen terug, langs elke keer dat een deel van het Kremlin wordt gebouwd, herbouwd en afgebrand. Van stammen naar tsaren naar communisten naar ..wat er nu zit, alles mag in detail er in.

Dat is pittig, en de eindeloze opstapeling van feiten maakt het niet toegankelijker. Het kan best dat de zus van de politicus mooie oorbellen had die zeventig jaar later werd terug gevonden, maar had het redigeren niet iets scherper gekund? Misschien af en toe wat grafieken of stambomen als visuele steun?

Meer naslagwerk dan lettervreterboek dus. Al weet ik nu wel meer van de Russische geschiedenis; ik snap er de Russen alleen nog niet door.

Het Kremlin: Een politieke en culturele geschiedenis, Catherine Merridale, Nieuw Amsterdam 2013

De lege etalage

Somos felices aquí.

Een beetje minder herhaling had best gekund, Van Iperen. Zelfs als de lezer maar een hoofdstuk per keer leest, hoeven de feiten niet elk derde hoofdstuk herhaald te worden.

Trieste feiten, helaas. Cuba is niet eens de eerste (noch vast de laatste) in de categorie van landen vol (vruchtbaar) potentieel, om vervolgens vernietigd te worden door een overheid/autoriteit die de kolder in de kop krijgt. Is het eindelijk afhankelijk van de Spanjaarden, de Russen en de Amerikanen, valt alles uit elkaar door een corrupte versie van communisme/socialisme (ik vermoed dat Castro het zelf ook niet meer weet).

En dan komen de verhalen van armoede en hypocrisie. De tweede om de eerste te ontwijken, want het is niet veilig om kritiek te spuien. Ook al moeten dochters prostitueren, worden inwoners bij toeristische spots weg gehouden alsof de armoe besmettelijk is, en worden woonruimtes uit ingestorte gebouwen gecreëerd. Er is niets anders, namelijk. Voor de inwoner is er niks, behalve de zwarte markt en de onzekerheid.

Dit is een boek uit 1996, en het milde optimisme (‘In 2000 kunnen we misschien met een wederopbouw beginnen’) prikt maar een klein beetje. Kom maar met een update, Van Iperen. Laat de liefste mensen van Zuid-Amerika uitspreken of er nog iets van die hoop over is. Knip de herhalingen er uit en het pagina-aantal hoeft niet eens te veranderen.

De lege etalage: Cuba na de revolutie, Art van Iperen, Atlas 1996

Van dode mannen win je niet

Je moeder knipte mannen voor geld.

Sommige boeken laten je alleen maar achter met het grind van de wanhoop, om dat nare, vuige gevoel te proberen te vatten. Had er nu echt geen sprankje hoop boven op gekund?

Nee, want de lezer zit deze keer in het hoofd van een man die vuil in een lijfelijke vorm is. Hij bedreigt en misbruikt de vrouwen in zijn leven, fraudeert, (mis)handelt, snoeft, geen mooi kantje aan te vinden. Geen excuses of achtergrond ook, alleen ‘de slangen’ en hoe die hem aan het meppen of slopen zetten.

Alleen Wesley krijgt zo goed als nooit al dat lelijks over hem heen. Hij is de twaalfjarige zoon van één van de man z’n vriendinnen, en op zijn manier doet hij zijn best voor de jongen. Het maakt het verhaal niet lichter of zachter, want hoe lang voor zelfs Wesley iets verkeerds in zijn ogen doet?

Walter van den Berg heeft zo’n man meegemaakt als kind. Gelukkig kon hij er over schrijven en het bekend(er) maken, maar daarmee komt ook de gedachte op over hoeveel kinderen dit zelf, alleen moeten bevechten.

Van dode mannen win je niet, Walter van den Berg, De Bezige Bij 2013

tweet

En de akker is de wereld

‘s Middags was het altijd zo warm, dat de kinderen in beweging moesten blijven om hun voeten niet te schroeien, met kleine dribbelpasjes, zo licht mogelijk.

Oorlog is niet alleen maar geweld en vernietiging, het is ook vluchtelingen, ontheemd zijn, misplaatst worden. Ineens niet meer een persoon zijn, maar vee. Of men ze nu met of zonder goede bedoelingen bekijkt.

Een boek uit 1947 dat in 2015 opnieuw is uitgebracht. Zijn er tegenwoordig ook goedbedoelende families die gevluchte kinderen opnemen, of is dat juist iets dat weer gedaan moet worden? Ook als er zoveel risico’s bekend zijn?

En de akker is de wereld is vol met kleine gevechten. Voor een normaal leven, tegen ziekte en vooroordelen, voor de familie, tegen de wanhoop. Goede bedoelingen zijn niet genoeg, maar komt dat door de bedoelingen of de omgeving?

Het is een wrang verhaal, eindelijk eens de invalshoek buiten de Nazi’s, NSB-ers en Joden. Zijn kinderen meer onschuldig? Waar ligt de grens tussen vluchten en ontwijken? Een goede re-publicatie.

En de akker is de wereld, Dola de Jong, Querido 1947