Dogma

zaterdag 19 februari, 23.11 uur

Zelfmoord of voltooid leven? Vier jaar geschreven, relevant voor het nieuws van de dag.

Voor een Nederlandse roman (ik weet niet of ze onder literatuur valt), duurde het best lang voor er seks bij kwam. dat is een punt waar ik Nederlandse, fictieve verhalen op veroordeel, ook al geeft het me het gevoel dat ik drie generaties terug verhuis. Maar Dogma gaat dus niet zo heel veel over seks, het gaat over zelfmoord en welke invloed dat heeft op de mensen er omheen.

Charlie is een filmmaker, Hidde is zijn beste vriend. Allebei zitten ze vast; Charlie op inspiraties, Hidde op het leven. Het idee om van Hidde’s zelfmoord een documentaire te maken wordt niet direct aangenomen als optie om beide blokkeringen op te lossen, maar heel de discussie en aanloop er van worden vastgelegd, met camera en vanuit verschillende invalshoeken, de anderen uit de vriendengroep.

Dat is pijnlijk, en confronterend, want zoals in elke vriendenkring zijn er dingen die niet worden gedeeld met elkaar. Kun je altruïstisch zijn wanneer het onderwerp zo vreselijk persoonlijk is? Hoeveel moet je uitspreken als het iemand anders kan helpen, maar jou alleen maar pijn doen?

Eekhout zet mensen neer, en die zijn soms best irritant en stom bezig. Maar hoe kun je zelfmoord behandelen, als er geen menselijkheid bij is?

Dogma, Anne Eekhout, De Arbeiderspers 2013

En de akker is de wereld

‘s Middags was het altijd zo warm, dat de kinderen in beweging moesten blijven om hun voeten niet te schroeien, met kleine dribbelpasjes, zo licht mogelijk.

Oorlog is niet alleen maar geweld en vernietiging, het is ook vluchtelingen, ontheemd zijn, misplaatst worden. Ineens niet meer een persoon zijn, maar vee. Of men ze nu met of zonder goede bedoelingen bekijkt.

Een boek uit 1947 dat in 2015 opnieuw is uitgebracht. Zijn er tegenwoordig ook goedbedoelende families die gevluchte kinderen opnemen, of is dat juist iets dat weer gedaan moet worden? Ook als er zoveel risico’s bekend zijn?

En de akker is de wereld is vol met kleine gevechten. Voor een normaal leven, tegen ziekte en vooroordelen, voor de familie, tegen de wanhoop. Goede bedoelingen zijn niet genoeg, maar komt dat door de bedoelingen of de omgeving?

Het is een wrang verhaal, eindelijk eens de invalshoek buiten de Nazi’s, NSB-ers en Joden. Zijn kinderen meer onschuldig? Waar ligt de grens tussen vluchten en ontwijken? Een goede re-publicatie.

En de akker is de wereld, Dola de Jong, Querido 1947

Vaiana

113 min.

Ook wel bekend als Moana, maar voor redenen (was het nu de Italiaanse pornoster), heet het in Europa Vaiana. Voel je niks van.

disney-vaianaDe film maakt sowieso weinig golven. Natuurlijk, er is (weer) geen love interest en nou nou poe poe, Disney durft het eens aan om een niet-Westers sprookje te gebruiken. Gelukkig is er wel een klier die Dingen Leert, een Zelfstandige Meid Die Anders Is en wat leuke en lieve dierenvrienden voor comic relief. En als je niet te lang naar Vaiana’s gezicht kijkt, hoef je ook niet de overeenkomsten met de hoofdpersonen van Tangled en Frozen te zien. Hoedanook, het is geen Kubo and the Two Strings.

Maar waarom zie je ‘m dan? Omdat het er weer erg mooi uitziet, omdat het tweede kerstdag is (kan ik ook voor zondagmiddagen of andere feestdagen), omdat er kleine stukjes getekende animatie in zitten, waardoor de hoop op een herleving daar van toch weer gevoed wordt. Omdat ach – Disney levert, wij eten het op. Toch?

Wel voor de volgende keer iets meer de best doen op de meezingbaarheid van de liedjes, Disney.

Vaiana, Disney 2016

Einde verhaal/End of Story

…en ze leefden nog lang en gelukkig.

“Sorry God, better luck next universe.”

In which language do you review a bilingual story? Geen wonder dat het hoofdpersoon een identiteitscrisis heeft, er zitten net genoeg verschillen tussen zijn Nederlandse en zijn Engelse verhaal om onzeker van te worden.

Johan is een gepensioneerde vertaler die nog één verhaal aangeboden krijgt: End of Story. Een verhaal waarin God een reality show verliest, en dus genoeg boze reacties heeft ontvangen voor het zelfs is gepubliceerd (het boek, niet de show). Dat maakt Johan allemaal niet zo uit, maar het is wel een beetje vleiend dat de Amerikaanse auteur speciaal om hem heeft gevraagd.

John is a frustrated Canadian expat in the Netherlands who feels like the Dutch part of him took over as soon as they left their country of birth, Canada. He views End of Story as an obstruction keeping him from writing his own memories and finally getting a chance to be the main character inside this body again.

John and Johan are one, en worden niet getoond alsof dit een splitsing is door een mentale ziekte. Het vertalen van dit boek ontrafelt de duidelijke muur tussen hen twee, en het drama dat het boek meeneemt, is niets vergeleken bij die twee die elkaar ‘bevechten’.

Door de herhaling is wel duidelijk dat ze niet honderd procent van elkaar verschillen, maar leren ze dat op tijd?

Einde verhaal/End of Story, Philibert Schogt, De Arbeiderspers 2015

Juliet Takes A Breath

Dear Harlowe,

Hi, my name is Juliet Palante.

Wederom een boek dat een noodzakelijke andere invalshoek biedt. Een Puertoricaanse lesbische tiener uit de Bronx die handvaten nodig heeft voor opgroeien, identiteit, feminisme en seksualiteit.

Maar leuk en lief en frustrerend en interessant, echt waar. Juliet worstelt nog met haar identiteit en uit de kast komen, maar heeft veel hulp van een boek. Na een enthousiaste mail naar de auteur mag ze langs komen voor een stage, waardoor ze ook nog moet leren omgaan met een compleet andere omgeving (Bronx naar Portland).

Juliet is heel erg een tiener, maar wel eentje die open staat voor nieuwe dingen leren, waardoor wat-een-tiener-frustraties bijna niet op komen borrelen. Ja, ze is koppig en ongeduldig en wantrouwend, maar ook zelfstandig, nieuwsgierig en kan kritiek aan.

Het boek leest als een technicolor sneltrein, en ik kan mij niet herinneren wanneer ik het voor het laatst zo’n ontiegelijk menselijk YA heb gelezen. Dus doen voor de invalshoek, maar zeker ook voor de lol.

Juliet Takes A Breath, Gabby Rivera, Riverdaleave Books 2016

Mustang

100 min.

Yes, eindelijk weer eens een film die ik iedereen wil aanraden, die me te pakken kreeg, die me nu nog bezig houdt. Wel met ondertiteling lezen, behalve als je de Turkse taal kent.

mustang-posterVijf zussen in een klein Turks dorpje dat nog vast zit in eeuwenoude gewoontjes. Vrouwen hebben alleen hun eer en zijn hun familie tot last tot ze uitgehuwelijkt zijn. De vijf hebben het lef om lol te hebben (met jongens) en worden daarvoor afgestraft. Het huis wordt omgebouwd naar een gevangenis, en huwelijken zijn de enige weg er uit.

Het voelt allemaal zo natural dat ik soms twijfelde of het geen documentaire was. Er is zoveel zusterliefde dat het verandert in een soort van oerkracht om ook maar enige controle te houden over hun eigen levens.

Hoe frustrerend al die outdated tradities zijn, familieliefde en tienerrebellie en hoop zorgen er voor dat Mustang geen nare smaak in je mond achter laat.

Mustang, Ad Vitam 2015

A Window Opens

I drag my suitcase out from under the bed and start packing.

Eentje die niet op De Lijst stond maar mijn aandacht trok met de cover en blurb ‘voor fans van Where’d You Go, Bernadette‘. Daar ben ik het maar een heel klein beetje mee eens, trouwens. De kaftkleuren komen nog het meest overeen. A Window Opens is voor fans van boeken, lezen en vrouwelijke karakters die het wagen menselijk te zijn.

Voor Alice (eind dertig, man, drie kinderen, part time baan) gaat alles heel redelijk, tot er voor financiële redenen een nieuwe baan gevonden moet worden. Eerst lijkt de perfecte gevonden te zijn, en snel ook. Vervolgens beginnen andere categoriën in haar leven uit elkaar te vallen.

Dit is geen boek anti-werkende moeders of een lofzang voor minder werken en meer leven. Dit is Alice’s verhaal en zij leert wat wel en niet voor haar werkt. Met en lekkere sneer naar nieuwe start-ups die altijd boeken lijken te haten.
Het is chick-lit zoals elk navelstarend manspersoonboek dude-lit is, hier zijn de karakters alleen (veel) beter ingekleurd dan bij de zwakkeren in het genre. Alice lives and learns, en al zijn het geen mindblowing lessen, ze zijn wel van het soort dat niet vaak genoeg herhaald kan worden.

Een fijn boek gewoon, klip en klaar.

A Window Opens, Elisabeth Egan, Simon & Schuster 2015