Het Kremlin

Het Kremlin is een van de beroemdste bouwwerken in de wereld.

Een geschiedenisboek voor de toegewijde geschiedenislezer. Wat een hoeveelheid informatie, en terwijl ik alleen maar een beetje meer wilde weten over die vreemde Russen en hun geschiedenis.

Merridale gaat eeuwen terug, langs elke keer dat een deel van het Kremlin wordt gebouwd, herbouwd en afgebrand. Van stammen naar tsaren naar communisten naar ..wat er nu zit, alles mag in detail er in.

Dat is pittig, en de eindeloze opstapeling van feiten maakt het niet toegankelijker. Het kan best dat de zus van de politicus mooie oorbellen had die zeventig jaar later werd terug gevonden, maar had het redigeren niet iets scherper gekund? Misschien af en toe wat grafieken of stambomen als visuele steun?

Meer naslagwerk dan lettervreterboek dus. Al weet ik nu wel meer van de Russische geschiedenis; ik snap er de Russen alleen nog niet door.

Het Kremlin: Een politieke en culturele geschiedenis, Catherine Merridale, Nieuw Amsterdam 2013

De onbekenden

In die tijd ging het ons alleen om de gewone genoegens: goed eten. een goede nachtrust, blijdschap, plezier en gezondheid.

Een niet-blanke, vrouwelijke auteur, punten voor mijn Diverser Lezen Score. En jeetje, het boek was nog mooi, pijnlijk, interessant ook, dat kan zo maar! (sarcasme).

De hoofdpersonen van De Onbekenden zijn Maribel en Mayor, maar allerlei ‘onbekende Amerikanen’ (de oorspronkelijke titel is The book of Unknown Americans) oftewel (illegale) immigranten uit hetzelfde gebouw komen aan bod. Mogen laten zien dat ze ook mensen zijn, die voor allerlei redenen zijn geïmmigreerd. De ouders van Maribel kunnen hun dochter niet op de beste manier laten helpen in eigen land, dus zijn in de VS voor betere zorg, veiligheid, en hoop.

Mayor is de buurjongen die verliefd op haar wordt, ook al is ze zo anders dan de andere meiden, en gaat ze nog naar een speciale school ook.

En dan? Dan toont Henríquez weer dat immigranten ook (maar) mensen zijn. Dat het enige choquerende en ongemakkelijke is, is hoe hun omgeving ze behandelt en hoe ze aan alle kanten worden gekort op een normaal, functionerend, veilig en gezond leven. Tieners willen alleen maar tienerdingen doen, de anderen hebben dromen groot en klein. En daar boven hangt het zwaard van immigratie en alle risico’s en vooroordelen.

Een invalshoek dat nog veel vaker gebruikt en opgemerkt moet worden. En deze keer ook nog aantrekkelijk en warm opgeschreven ook.

De onbekenden, Cristina Henríquez, Cargo 2015

De verlossing van Liesbeth Bede

Een lange rechte weg verbindt Luttelgeest met de havenstad.

Well, that wasn’t sort of what I expected. Ik kwam voor een variatie op de Stepford Wives, ik liet ..ja, wat liet ik eigenlijk achter? Want was dit? In hoeveel genres kan ik het inpassen?

Ik word niet vaak verrast door boeken, daar lees ik meestal gewoon te veel voor. En als het dan een verrassing is, is het van de “Gedver nee moest dat nu”-variatie, clues of conclusies die krom en/of onaantrekkelijk zijn.

Bij Liesbeth was ik het niet helemaal eens met de verrassingen, maar bleken ze in the end wel er bij te horen, het verhaal bijzonder te maken.

Het begint redelijk helder: apart (maar leuk, interessant) geval Liesbeth Biede en haar gezin verhuizen naar Luttelgeest. Er zijn wat vreemde dingen, vreemde situaties en vreemde mensen, maar iedereen is/lijkt tevreden en het heeft geen directe negatieve invloed op haar, dus waarom niet?

Wanneer het vreemd wordt, wordt het ook lekker vreemd. Luttelgeest is not the limit, en van genrevast gaat het allemaal heen. Is dit satire, is dit navelstaren? Het ligt in ieder geval niet aan de controle van de auteur, die het verhaal gewoon op de rails houdt, hoeveel het ook zwabbert.

De verlossing van Liesbeth Bede, Sophie Zijlstra, Querido 2016

Van dode mannen win je niet

Je moeder knipte mannen voor geld.

Sommige boeken laten je alleen maar achter met het grind van de wanhoop, om dat nare, vuige gevoel te proberen te vatten. Had er nu echt geen sprankje hoop boven op gekund?

Nee, want de lezer zit deze keer in het hoofd van een man die vuil in een lijfelijke vorm is. Hij bedreigt en misbruikt de vrouwen in zijn leven, fraudeert, (mis)handelt, snoeft, geen mooi kantje aan te vinden. Geen excuses of achtergrond ook, alleen ‘de slangen’ en hoe die hem aan het meppen of slopen zetten.

Alleen Wesley krijgt zo goed als nooit al dat lelijks over hem heen. Hij is de twaalfjarige zoon van één van de man z’n vriendinnen, en op zijn manier doet hij zijn best voor de jongen. Het maakt het verhaal niet lichter of zachter, want hoe lang voor zelfs Wesley iets verkeerds in zijn ogen doet?

Walter van den Berg heeft zo’n man meegemaakt als kind. Gelukkig kon hij er over schrijven en het bekend(er) maken, maar daarmee komt ook de gedachte op over hoeveel kinderen dit zelf, alleen moeten bevechten.

Van dode mannen win je niet, Walter van den Berg, De Bezige Bij 2013

tweet

Mogelijkheden

Ik doe net alsof ik hier niet vandaan kom.

Zonder soapachtige twist (had een niet-Amerikaanse auteur dit ook zo gedaan?), was dit boek van rouwen sterker geweest. Hoeveel stappenplannen er tenslotte zijn, rouwen is persoonlijk, en voor de bijstander is niet meer mogelijk dan toekijken en algemeenheden mompelen.

In dit geval zou dat een ‘Hij was nog zo jong’ zijn, want Sarah’s zoon is pas 21 als hij overlijdt door een lawine. Moeilijk de schuld te geven, zo’n stuk natuur, en dat doet de hoofdpersoon dan ook niet. Er is sowieso weinig schuld, alleen maar veel twijfels over haar opvoeding.

Maar gelukkig is er een bezoek van een Vreemde, jonge vrouw die niet alleen afleidt maar vooral iedereen aan iets anders doet denken. Terugverwijzend naar mijn eerste zin: ik vraag me of dit zelfs een plot was geweest bij een niet-Amerikaanse auteur.

Hierdoor laat het verhaal een iets te goedkope, plakkerige smaak achter, waardoor rouw naar een laag pitje verdwijnt. Misschien was Sarah er blij mee.

Mogelijkheden, Kaui Hart Hemmings, Van Holkema & Warendorf 2014

Moonlight

101 min.

Ik was helemaal weg van deze film, en zou het zeker aan iedereen aanraden, zelfs de mensen die zeggen ‘niet zulke films’ te kijken. Omdat het je confronteert met vragen over mannelijkheid en homoseksualiteit en racistische stereotypes en hoe die elkaar allemaal overlappen. En dat zonder een moment van opgeheven vingertjes.

moonlight-posterMoonlight is coming-of-age, doorsnedes van het leven van een jongen. Eén keer als kind, één keer als tiener, één keer als volwassene. Alleen deze keer is het een zwarte homoseksuele jongen uit een probleemgebied, en leert de kijker misschien wel levenslessen, maar krijgt hoofdpersoon Chiron er alleen de nare conclusies van op zijn bord.

Combineer het nuchtere en de ontnuchtering met een kleur- en muziekgebruik die tegen je huid plakken en begrijp dat het een film is die met je blijft na het verlaten van de bioscoop. Een film van het soort dat rondgaat als een vuurtje in plaats van door marketing door de strot wordt geduurd. Vang het voor ‘ie uitgedoofd is.

Moonlight, A24 2016

Dogma

zaterdag 19 februari, 23.11 uur

Zelfmoord of voltooid leven? Vier jaar geschreven, relevant voor het nieuws van de dag.

Voor een Nederlandse roman (ik weet niet of ze onder literatuur valt), duurde het best lang voor er seks bij kwam. dat is een punt waar ik Nederlandse, fictieve verhalen op veroordeel, ook al geeft het me het gevoel dat ik drie generaties terug verhuis. Maar Dogma gaat dus niet zo heel veel over seks, het gaat over zelfmoord en welke invloed dat heeft op de mensen er omheen.

Charlie is een filmmaker, Hidde is zijn beste vriend. Allebei zitten ze vast; Charlie op inspiraties, Hidde op het leven. Het idee om van Hidde’s zelfmoord een documentaire te maken wordt niet direct aangenomen als optie om beide blokkeringen op te lossen, maar heel de discussie en aanloop er van worden vastgelegd, met camera en vanuit verschillende invalshoeken, de anderen uit de vriendengroep.

Dat is pijnlijk, en confronterend, want zoals in elke vriendenkring zijn er dingen die niet worden gedeeld met elkaar. Kun je altruïstisch zijn wanneer het onderwerp zo vreselijk persoonlijk is? Hoeveel moet je uitspreken als het iemand anders kan helpen, maar jou alleen maar pijn doen?

Eekhout zet mensen neer, en die zijn soms best irritant en stom bezig. Maar hoe kun je zelfmoord behandelen, als er geen menselijkheid bij is?

Dogma, Anne Eekhout, De Arbeiderspers 2013