Dogma

zaterdag 19 februari, 23.11 uur

Zelfmoord of voltooid leven? Vier jaar geschreven, relevant voor het nieuws van de dag.

Voor een Nederlandse roman (ik weet niet of ze onder literatuur valt), duurde het best lang voor er seks bij kwam. dat is een punt waar ik Nederlandse, fictieve verhalen op veroordeel, ook al geeft het me het gevoel dat ik drie generaties terug verhuis. Maar Dogma gaat dus niet zo heel veel over seks, het gaat over zelfmoord en welke invloed dat heeft op de mensen er omheen.

Charlie is een filmmaker, Hidde is zijn beste vriend. Allebei zitten ze vast; Charlie op inspiraties, Hidde op het leven. Het idee om van Hidde’s zelfmoord een documentaire te maken wordt niet direct aangenomen als optie om beide blokkeringen op te lossen, maar heel de discussie en aanloop er van worden vastgelegd, met camera en vanuit verschillende invalshoeken, de anderen uit de vriendengroep.

Dat is pijnlijk, en confronterend, want zoals in elke vriendenkring zijn er dingen die niet worden gedeeld met elkaar. Kun je altruïstisch zijn wanneer het onderwerp zo vreselijk persoonlijk is? Hoeveel moet je uitspreken als het iemand anders kan helpen, maar jou alleen maar pijn doen?

Eekhout zet mensen neer, en die zijn soms best irritant en stom bezig. Maar hoe kun je zelfmoord behandelen, als er geen menselijkheid bij is?

Dogma, Anne Eekhout, De Arbeiderspers 2013

En de akker is de wereld

‘s Middags was het altijd zo warm, dat de kinderen in beweging moesten blijven om hun voeten niet te schroeien, met kleine dribbelpasjes, zo licht mogelijk.

Oorlog is niet alleen maar geweld en vernietiging, het is ook vluchtelingen, ontheemd zijn, misplaatst worden. Ineens niet meer een persoon zijn, maar vee. Of men ze nu met of zonder goede bedoelingen bekijkt.

Een boek uit 1947 dat in 2015 opnieuw is uitgebracht. Zijn er tegenwoordig ook goedbedoelende families die gevluchte kinderen opnemen, of is dat juist iets dat weer gedaan moet worden? Ook als er zoveel risico’s bekend zijn?

En de akker is de wereld is vol met kleine gevechten. Voor een normaal leven, tegen ziekte en vooroordelen, voor de familie, tegen de wanhoop. Goede bedoelingen zijn niet genoeg, maar komt dat door de bedoelingen of de omgeving?

Het is een wrang verhaal, eindelijk eens de invalshoek buiten de Nazi’s, NSB-ers en Joden. Zijn kinderen meer onschuldig? Waar ligt de grens tussen vluchten en ontwijken? Een goede re-publicatie.

En de akker is de wereld, Dola de Jong, Querido 1947

The Giver

Het was bijna december, en Jonas begon bang te worden.

Dit is een boek waarvan ik snap waarom het verfilmd is, maar ik denk dat het boek juist sterker is omdat de lezer langzamer ontdekt wat er allemaal mis is. Beeld verklapt makkelijker sneller iets.

Want dat er iets mis is, is wel duidelijk. Geen emoties, geen ‘wild gedrag’, relaties die worden toegedeeld en ingedeeld door een raad? En dan zijn er ook nog fysieke ervaringen die de hoofdpersoon niet mag hebben.

Gelukkig wordt hij uitgekozen voor iets heel bijzonders, en zoals wel vaker met iets bijzonders komt het met wat lelijke realisaties. Het brengt wat vragen mee over persoonlijke vrijheid, het grotere goed, en hoe emoties en (onderbuik)gevoelens de samenleving beïnvloeden.

Het einde is nogal abrupt. Natuurlijk zijn er vervolgen.

The Giver, Lois Lowry, Lannoo 2015

Het boek Ont

Het was dinsdagavond kwart voor acht en een van de laatste dagen van oktober in het roemruchte stervensjaar van de gulden, dat schitterende, harde betaalmiddel met zijn waaier van kleurige biljetten als de staart van een paradijsvogel, dat met goedvinden van de kroon door de directeur van De Nederlandsche Bank verkwanseld werd door een grauwe eenheidsmunt waar er al zoveel van zijn en die de ‘euro’ wordt genoemd.

Ik had bijna net zo vaak medelijden met deze man als dat ik hem een down right sukkel vond die wel een schop onder z’n kont mocht ontvangen. Weer zo’n navelstaarderig ei waar al zoveel boeken mee worden volgeschreven, tot er ineens een moment van inzicht en realisatie langs kwam. Zijn mensen minder vervelend wanneer ze het zelf weten?

Terwijl je met een naam als Isebrand toch makkelijk voor een geweldig, woest interessant persoon had kunnen gaan. Wie weet wat die man wel aan Nederland en/of de rest van de wereld had kunnen bijdragen. Maar nee, zelfs het call center lukte niet. Hij heeft een groep opgestart voor andere mannen die ook hun post niet durven te openen, hij fladdert rond uitzendbureaubaantjes en ..dat is het.

Tot een Inspirerende Man man in zijn leven komt. Meckering Weet dingen, en als dat niet zo is, blijft hij wel praten tot het wel zo is. Natuurlijk kan zo’n type net zoveel goeds als schade doen, maar het is wel spannend.

Zo blijft Het boek Ont schuiven tussen ‘wat een sukkel’ en ‘man, je kunt beter, je bent beter’. Meerdere navels waar naar gestaard wordt, misschien wel inclusief die van de lezer.

Het boek Ont, Anton Valens, Augustus 2012

Vaiana

113 min.

Ook wel bekend als Moana, maar voor redenen (was het nu de Italiaanse pornoster), heet het in Europa Vaiana. Voel je niks van.

disney-vaianaDe film maakt sowieso weinig golven. Natuurlijk, er is (weer) geen love interest en nou nou poe poe, Disney durft het eens aan om een niet-Westers sprookje te gebruiken. Gelukkig is er wel een klier die Dingen Leert, een Zelfstandige Meid Die Anders Is en wat leuke en lieve dierenvrienden voor comic relief. En als je niet te lang naar Vaiana’s gezicht kijkt, hoef je ook niet de overeenkomsten met de hoofdpersonen van Tangled en Frozen te zien. Hoedanook, het is geen Kubo and the Two Strings.

Maar waarom zie je ‘m dan? Omdat het er weer erg mooi uitziet, omdat het tweede kerstdag is (kan ik ook voor zondagmiddagen of andere feestdagen), omdat er kleine stukjes getekende animatie in zitten, waardoor de hoop op een herleving daar van toch weer gevoed wordt. Omdat ach – Disney levert, wij eten het op. Toch?

Wel voor de volgende keer iets meer de best doen op de meezingbaarheid van de liedjes, Disney.

Vaiana, Disney 2016

Einde verhaal/End of Story

…en ze leefden nog lang en gelukkig.

“Sorry God, better luck next universe.”

In which language do you review a bilingual story? Geen wonder dat het hoofdpersoon een identiteitscrisis heeft, er zitten net genoeg verschillen tussen zijn Nederlandse en zijn Engelse verhaal om onzeker van te worden.

Johan is een gepensioneerde vertaler die nog één verhaal aangeboden krijgt: End of Story. Een verhaal waarin God een reality show verliest, en dus genoeg boze reacties heeft ontvangen voor het zelfs is gepubliceerd (het boek, niet de show). Dat maakt Johan allemaal niet zo uit, maar het is wel een beetje vleiend dat de Amerikaanse auteur speciaal om hem heeft gevraagd.

John is a frustrated Canadian expat in the Netherlands who feels like the Dutch part of him took over as soon as they left their country of birth, Canada. He views End of Story as an obstruction keeping him from writing his own memories and finally getting a chance to be the main character inside this body again.

John and Johan are one, en worden niet getoond alsof dit een splitsing is door een mentale ziekte. Het vertalen van dit boek ontrafelt de duidelijke muur tussen hen twee, en het drama dat het boek meeneemt, is niets vergeleken bij die twee die elkaar ‘bevechten’.

Door de herhaling is wel duidelijk dat ze niet honderd procent van elkaar verschillen, maar leren ze dat op tijd?

Einde verhaal/End of Story, Philibert Schogt, De Arbeiderspers 2015

New Grub Street

Toen de Milvains aanschoven voor het ontbijt sloeg de klok van de parochiekerk van Wattleborough acht uur.

Uit 1891 en nog verdomd relevant wat betreft ideeën over literatuur, auteurs, media en helaas ook vrouwen(rechten).

De lezer volgt verschillende auteurs en aspirant-auteurs. De ene lijdt voor de kunsten, de ander gaat waar de uitgeverij vertelt hem te gaan, de derde ziet heel het schrijven en uitgeven als een puzzel dat te overwinnen is met de juiste mensen en juiste onderwerpen kennen. Geld is ook een vast onderdeel van hun denken, altijd weer bezig voor de volgende ponden.

Aan het einde van de negentiende eeuw waren er ook al mensen die juist wel en juist niet met auteurs en schrijfvolk gezien wilden worden. Was het al een raar beroep zonder zekerheid, en moest je je nooit verlagen tot het gewone volk, behalve als je gelezen wilde worden. Vrouwen zijn er als assistenten en lezers, al is er wel een blaadje dat ook wel ‘stukjes’ van ‘meisjes’ kan plaatsen. Maar wacht, misschien zijn al die vrouwen wel een gat in de markt!

Het is komedie met een zuurtje, want hoe kan er nu na meer dan een eeuw nog zo weinig veranderd zijn. Zelfs de mannen trappen nog steeds in dezelfde fouten, en die hadden in 1891 tenminste nog de ruimte om zichzelf te verbeteren.

New Grub Street, George Gissing, Prometheus 2015