Dogma

zaterdag 19 februari, 23.11 uur

Zelfmoord of voltooid leven? Vier jaar geschreven, relevant voor het nieuws van de dag.

Voor een Nederlandse roman (ik weet niet of ze onder literatuur valt), duurde het best lang voor er seks bij kwam. dat is een punt waar ik Nederlandse, fictieve verhalen op veroordeel, ook al geeft het me het gevoel dat ik drie generaties terug verhuis. Maar Dogma gaat dus niet zo heel veel over seks, het gaat over zelfmoord en welke invloed dat heeft op de mensen er omheen.

Charlie is een filmmaker, Hidde is zijn beste vriend. Allebei zitten ze vast; Charlie op inspiraties, Hidde op het leven. Het idee om van Hidde’s zelfmoord een documentaire te maken wordt niet direct aangenomen als optie om beide blokkeringen op te lossen, maar heel de discussie en aanloop er van worden vastgelegd, met camera en vanuit verschillende invalshoeken, de anderen uit de vriendengroep.

Dat is pijnlijk, en confronterend, want zoals in elke vriendenkring zijn er dingen die niet worden gedeeld met elkaar. Kun je altruïstisch zijn wanneer het onderwerp zo vreselijk persoonlijk is? Hoeveel moet je uitspreken als het iemand anders kan helpen, maar jou alleen maar pijn doen?

Eekhout zet mensen neer, en die zijn soms best irritant en stom bezig. Maar hoe kun je zelfmoord behandelen, als er geen menselijkheid bij is?

Dogma, Anne Eekhout, De Arbeiderspers 2013

The Burning Sky

Just before the start of Summer Half, in April 1883, a very minor event took place at Eton College, that venerable and illustrious English public school for boys.

Stories don’t have to be original to be entertaining. Unlikely hero? Absolutely beautiful, but cold-hearted-because-of-plot-point prince? Cruel authorities? Cross dressing for safety? Pompous names? Now I come to think of it..where’s the adorable pet/companion animal in this story?

Iolanthe has been warned by her guardian to not do certain things. With her listening to him, there wouldn’t be a story, and suddenly Iolanthe turns out to be a threat and a treasure to the powers that be. Good thing there’s a handsome prince that won’t let them get her. Instead, she should stay close to him, hidden away on Eton.

Emotions, hormones, friendships and a book that’s a gate way, a training room and a virtual reality of royal history all make sure that there’s nary a dull moment. Is the will-they-won’t-they sappy? Yes. Does Thomas go off on a much too long description of all the beautiful people around? Definitely. But sometimes someone wants a story you can race through without feeling like you have missed out on details, plot and information. I’m even interested in the other two books (of course this is part of a series), even though I wouldn’t know what they could be about. Sacrifice? More angry kisses? Good thing the trilogy is already completely published.

The Burning Sky, Sherry Thomas, HarperCollins 2013

Terug naar normaal

Soms kun je in de grootste problemen raken door je op een receptie met je eigen zaken te bemoeien.

Alsof men nog meer redenen nodig had om niet in de VS te willen wonen. Wordt je er niet ziek, dan zorgt Big Pharma (geen sprookje) er wel voor dat je jezelf als ziek beschouwt. Een psychiater vindt het uit de spuigaten lopen en poogt een kijkje achter de schermen te bieden.

Deze Allen Frances werkte mee aan verschillende encyclopendiën over psychiatrie (de DSM reeks), en zag zo hoe gezondheid vervangen werd door geld en meer geld. Aan gezonde mensen kun je veel minder verdienen dan aan zieke, dus zorg er voor dat men zich ziekt voelt of het vreest.

Frances laat het niet alleen bij de tijd van DSM-V, natuurlijk niet. De geschiedenis van psychiatrie en psychiatrische ziektes en hoe de samenleving zij behandelt(/de) mag er ook bij. Daardoor wordt er wel herhaling aan de informatie toegevoegd.

Want zelfs als het geen algemene kennis zou zijn, wordt het snel duidelijk dat men door de eeuwen heen niet al te vriendelijk zijn geweest tegenover mensen met een psychiatrische afwijking. Dat men niet zo lang geleden lobotomie nog een goed idee vond, bijvoorbeeld. En dat het ook echt heel erg is dat pharmaceuten mensen alleen maar als zakken met geld zien, in plaats van mensen.

Dan zijn de precieze data over hoe ver Big Pharma wel niet gaat stukken enger. Dan laten de verhalen van winnaars en verliezers zien hoe belangrijk het is dat er vroeger dan later echt eens banden aan die groep gelegd moeten worden.

Terug naar Normaal kan dus het beste gezien worden als het naslagwerk waar het op gebaseerd is, af en toe een hoofdstuk, niet om te blokken voor het examen aan het einde van het boek.

Terug naar normaal: Inside informatie over de epidemie van psychische stoornissen, DSM-5, Big Pharma en de medicalisering van het dagelijks leven, Allen Frances, Nieuwezijds 2013

De Afvallige

Op een dag besloot een man om op een zuil te gaan zitten en er niet meer af te komen totdat hij zijn leven had overdacht.

Met ruim 600 pagina’s en flink rond gespring in tijd, is het niet zo makkelijk om De Afvallige in één zin te vatten. Nee, natuurlijk wel, maar in één zin waar de lezer ook iets aan heeft.

Het is een geschiedenisverhaal, heel, heel vroeger, met het Romeinse rijk en katholieken als nieuwe gelovigen. Er zijn drie hoofdrollen, misschien vier, misschien wel meer. Gelukkig zijn ze allemaal aan elkaar verbonden.

Men reist door het hele rijk en daarbuiten om fouten recht te zetten, vijandige overnames te stoppen, elkaar te ontsnappen. Swintharik is vervloekt, Alêtis was getuige van een massamoord, Dido probeert het verhaal van de nadagen van het Romeinse rijk te vertellen en ieders plaats er in.

Het is omvangrijk en uitgebreid en door het heen en weer springen in de tijd zal instappen niet al te makkelijk zijn, maar het verhaal wordt ook nergens taai. Het is een familie-opus zonder bloedbanden, de bekende factoren (Romeinse Rijk, Hunnen, Grieken) eens vanuit de gewone man bezien. En dat is interessant.

De Afvallige, Jan van Aken, Querido 2013

One of Us

She ran.

Murw ben je, na het lezen van dit boek. Het is makkelijk vergeten dat de zevenenzeventig mensen die op 22 juli in 2011 vermoord werden door Anders Breivik mensen met connecties, familie, toekomstplannen waren. De invalshoek was tenslotte Breivik. Met One of Us: The Story of Anders Breivik and the Massacre in Norway is het een koude douche van realisatie: personen zijn vermoord door deze zieke geest die “een executie” noodzakelijk vond. Non-fiction op zijn naarst.

Waarom lees je het dan? Omdat sommige informatie nu eenmaal gedeeld moet worden, hoe ongemakkelijk het ook is. Omdat het afschrijven als iets eenmaligs, iets monsterlijks, een herhaling niet zal voorkomen. En  – in dit geval – als memorial, dat deze datum niet die van Breivik wordt, maar van de onschuldigen.

Seierstad geeft in haar boek ruimte aan hen, mogelijk als tegenwicht om juist niet Breivik’s pamflet te worden. Het is veel en heftig, maar dit boek is niet alleen voor 22 juli, het is voor alle onderdelen die die situatie maakten.

One of Us: The Story of Anders Breivik and the Massacre in Norway, Asne Seierstad,
Farrar, Straus and Giroux 2013

The Heat

123 min.

Het is toch net een iets ander cliché als het vrouwen zijn. Deze film had net zo makkelijk dertien in een dozijn kunnen zijn met Seth Rogen/James Franco, The Rock/Kevin Hart, of een ander mannelijk koppel uit de Jude Apatow stal. Buddy cop comedy met mannelijke buddies, natuurlijk! Maar deze keer dan dus niet. Met twee vrouwelijke hoofdrolspelers.

the heat posterDie allebei ook twee grote clichés spelen. De ene is uptight, een kenau workaholic waar niemand mee kan/wil samenwerken, de ander is te aggressief, te aso, en niemand wil/kan met haar samenwerken. Dan is er ook nog een plot van “niemand gelooft ons/iedereen werkt ons tegen/alleen wij kunnen dit redden” en de bingokaart van clichés is compleet.

Gelukkig is het grappig, zelfs wanneer het banaal en fout is en iets te lang duurt. Door de clichés waardoor je weet wat je kunt verwachten, maar ook omdat Bullock en McCarthy zo’n lol schijnen te hebben. Het kan dus best wel een keertje, vrouwen in de hoofdrol.

The Heat, Twentieth Century Fox 2013

Mr Selden’s Map of China

In the summer of 1976 I left China through Friendship pass.

Meer non-fictie, en ik had het amper door!

Als geografie- en atlasliefhebber was ik al enthousiast over dit boek, maar Timothy Brook haalt ook de VOC en EIC er bij op een manier die niet in nationale schoolboeken te vinden is. Vuiger, eerlijker.

Het is niet alsof Brook agressief oordeelt, hij is gewoon stukken nuchterder (tot aan de epiloog toe, maar zijn lofzang daar is voor de kaartenmaker, niet de kolonisten)  dan verhalen over de VOC vaak zijn.

Gaat dit boek dan echt alleen over één kaart en de periode van zijn creatie? Neen, het is de wereld waar in het geschapen is en de manieren en beweegredenen van de makers. Het is een academische, geschiedkundige reis met liefde voor de topografie. En die liefde en Brook’s enthousiasme zijn aanstekelijk genoeg om door instructies over (Aziatisch) kompas lezen te worstelen.

Mr Selden’s Map of China: Decoding the secrets of a vanished cartographer, Timothy Brook, Anansi 2013